4 maj 2026

Wydawnictwa na targach 2026 (10 z 30)

1. Księży Młyn Dom Wydawniczy

Specjalizuje się w publikacjach poświęconych historii miast, architekturze i dziedzictwu kulturowemu. Wydaje bogato ilustrowane albumy, reprinty oraz książki popularnonaukowe, które w przystępny sposób przybliżają przeszłość regionów, w tym Dolnego Śląska. Oficyna współpracuje z historykami, regionalistami i kolekcjonerami, tworząc publikacje o wysokiej wartości dokumentacyjnej i edytorskiej. Szczególną popularnością cieszy się seria „Sekrety”, w której znalazły się już tytuły dotyczące blisko stu miejsc. Wśród propozycji wydawnictwa są również publikacje o architekturze, m.in. na temat budownictwa w II Rzeczypospolitej. Miłośnicy komunikacji i techniki znajdą w ofercie m.in. publikacje o motoryzacji, monografie linii i węzłów kolejowych, miejskich sieci komunikacyjnych, a nawet kopalni węgla kamiennego. Pasjonatom historii polecają książki o ważnych dla dziejów Polski wydarzeniach, osobowościach politycznych i dowódcach stających w obronie ojczyzny. A dla tych, którzy chcą uprzyjemnić sobie czas ciekawą lekturą, proponują publikacje o modzie, balecie i filmie oraz literaturę obyczajową.


Przykładowe publikacje o Dolnym Śląsku:

- Jerzy Krzywik Kaźmierczyk „Głodni obrońcy zamku Czocha”

- Grzegorz Sobel „Jarmark bożonarodzeniowy w dawnym Wrocławiu”

- Przemysław Dominas „Dzieje kolei doliny Bystrzycy (Weistritzhalbahn) Świdnica-Jedlina Zdrój”

- Wacław Patalas „Opowieść o Wojcieszowie”

 

2. ATUT Oficyna Wydawnicza

Oficyna Wydawnicza ATUT – niezależna firma prywatna założona i prowadzona przez Witolda Podedwornego – działa od 1993 roku. Jest rozpoznawalna jako wydawnictwo specjalizujące się w publikacjach naukowych i popularnonaukowych oraz książkach związanych z szeroko rozumianym pograniczem kulturowym Dolnego Śląska. Czytelnik znajdzie w jej ofercie również wydawnictwa niemcoznawcze i czechoznawcze, książki w językach niemieckim, czeskim i angielskim oraz polską i zagraniczną literaturę piękną (głównie przekłady dzieł z obszaru Europy Środkowej), a miłośnik gór czasopismo „Sudety”, które ukazuje się już od 2001 roku. Od wielu lat ATUT wydaje książki niemieckojęzyczne, które mają dystrybucję zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. Za działania ukierunkowane na pielęgnację i rozwój śląskiego dziedzictwa kulturowego wydawnictwo otrzymało w 2013 roku prestiżową Nagrodę Kulturalną Śląska przyznawaną przez Rząd Dolnej Saksonii i Samorząd Województwa Dolnośląskiego.

 

Przykładowe publikacje o Dolnym Śląsku:

- Julianna Redlich „Złotonośne Góry Sobotnie panami nas uczyniły. Erich Bohn i przemiany krajobrazowe między Wrocławiem a Ślężą”

- Maciej Małachowicz „Zamek Topacz. Historia wieży i dworu w Ślęzie”

- Aleksandra Hołubecka-Zielnica „Legendy i opowieści sycowskiej treści”

- Beata Giblak, Wojciech Kunicki (redakcja) „Nysa. Opowieści i obrazy”

 

3. Wrocławski Dom Wydawniczy

Niezależne wydawnictwo funkcjonujące na wrocławskim rynku od początku lat 2000., prowadzone w formule działalności autorskiej i skoncentrowane na publikacjach o charakterze lokalnym oraz użytkowym. Wydaje książki historyczne, przewodniki oraz publikacje popularyzujące wiedzę o Wrocławiu i Dolnym Śląsku. Jej celem jest upowszechnianie wiedzy o tożsamości regionu oraz jego wielokulturowym dziedzictwie. Wrocławski Dom Wydawniczy stanowi przykład lokalnej oficyny, która – działając w oparciu o doświadczenie i znajomość rynku – współtworzy przestrzeń dla publikacji związanych z Dolnym Śląskiem, jednocześnie wspierając autorów i instytucje w procesie profesjonalnego przygotowania książki. Właścicielem i autorem wydawanych książek jest regionalista Marek Perzyński.

 

Przykładowe publikacje o Dolnym Śląsku autorstwa Marka Perzyńskiego:

- „Dolny Śląsk. Kraina zamków, katedr i wulkanów”

- „Ziemia Kłodzka: Kod sztuki, wody życia, sanktuaria, zamki, skalne osobliwości”

- „Zamki, twierdze i pałace Dolnego Śląska i Opolszczyzny”

- „Tajemniczy Dolny Śląsk – region odkrywców. Przewodnik dla dociekliwych”

 

4. Wrocławskie Wydawnictwo EMKA

Wydawnictwo oferujące książki popularnonaukowe i edukacyjne, w tym literatura dla dzieci i młodzieży obejmujące tematykę społeczną, historyczną i regionalną. Publikacje kierowane są do szerokiego grona odbiorców, łącząc walory poznawcze z przystępną formą narracji. Są one związane głównie z Wrocławiem. Charakterystycznym elementem oferty są tytuły inspirowane lokalną symboliką i narracją miejską, m.in. związane z wrocławskimi krasnalami czy legendami miasta, które w atrakcyjnej formie łączą funkcję poznawczą z elementami zabawy i aktywnego odkrywania przestrzeni miejskiej. Wydawnictwo współpracuje zarówno ze znanymi autorami, jak i debiutantami. Organizują również wycieczki po mieście najczęściej dla zorganizowanych grup dzieci według własnych utartych szlaków. Działa od 2008 roku, a właścicielem i autorem części książek jest Krzysztof Głuch.


Przykładowe publikacje:

- Anna Wawrykowicz „Sezon na flamingi”

- Aleksandra Górak „Wrocłownik. Wrocławska księga odkrywców”

- Wojciech Chądzyński „Legendy dawnego Wrocławia”

- Anna Kosmulska „Niewolnicy w Breslau. Wolni we Wrocławiu”

 

5. Ad Rem Wydawnictwo

Wydawnictwo o wyraźnym profilu regionalnym, działające w Jeleniej Górze i związane z obszarem Karkonoszy oraz Sudetów Zachodnich. Funkcjonuje na rynku od końca lat 90., łącząc działalność wydawniczą z zapleczem poligraficznym i projektowym. W ofercie oficyny dominują książki historyczne, regionalne i popularnonaukowe, a także albumy oraz publikacje dokumentujące dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze Dolnego Śląska. Szczególne miejsce zajmują opracowania dotyczące Karkonoszy – ich historii, legend, turystyki oraz życia dawnych mieszkańców. Wydawnictwo publikuje również teksty źródłowe, tłumaczenia oraz wznowienia rzadkich i poszukiwanych prac regionalistycznych, przywracając je współczesnym czytelnikom. Istotnym elementem działalności jest współpraca z samorządami, muzeami i instytucjami kultury, dla których Ad Rem przygotowuje publikacje o charakterze dokumentacyjnym i edukacyjnym. Wiele wydawnictw posiada certyfikaty lokalne i stanowi ważne narzędzie promocji regionu oraz jego tożsamości kulturowej.

Przykładowe publikacje:

- Przemysław Żuchowski „Droga do Domu. O prawdziwym skarbie Karkonoszy i Gór Izerskich Księga I”

- Carl Hauptmann „Księga Ducha Gór”

- Sandra Nejranowska „Góry, jakich świat nie widział”

- Arkadiusz Kuzio-Podrucki „Schaffgotschowie: Panowie na Chojniku i Cieplicach”

 

6. Wydawnictwo Afera

Niezależne wydawnictwo z siedzibą we Wrocławiu, działające od 2010 roku, wyspecjalizowane w popularyzowaniu współczesnej literatury czeskiej na rynku polskim. Oficyna powstała z potrzeby wypełnienia luki wydawniczej – zamiast klasyki, dobrze już znanej polskim czytelnikom, koncentruje się na najnowszej prozie, reportażu i literaturze gatunkowej, odzwierciedlającej aktualne zjawiska kulturowe i społeczne u naszych południowych sąsiadów. Charakterystyczne dla oferty są rozpoznawalne serie, takie jak „Czeskie Krymi” czy „Czeska Bajka”, które budują spójną linię programową i przyciągają różnorodne grupy odbiorców. W katalogu znajdują się zarówno bestsellery i tytuły nagradzane w Czechach, jak i mniej oczywiste, ambitne propozycje literackie. Wydawnictwo konsekwentnie współpracuje z uznanymi autorami czeskimi, m.in. takimi jak Bianca Bellová, Kateřina Tučková, Petr Šabach czy Petra Soukupová, wprowadzając ich twórczość do polskiego obiegu literackiego.

 

Przykładowe publikacje:

- Kateřina Tučková „Boginie z Žítkovej”

- Roman Cílek „Ja, Olga Hepnarová”

- Petra Soukupová „Pod śniegiem”

- Bianca Bellová „Jezioro”


7. Wydawnictwo Amaltea

Niezależna oficyna wydawnicza z siedzibą we Wrocławiu, działająca na rynku od 2014 roku, specjalizująca się w literaturze Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej. Profil wydawnictwa jest wyraźny – koncentruje się przede wszystkim na przekładach współczesnej prozy rumuńskiej i czeskiej, wprowadzając do polskiego obiegu literackiego autorów dotąd mało obecnych lub nieznanych szerokiemu gronu odbiorców. Amaltea publikuje stosunkowo niewielką liczbę tytułów rocznie, kładąc nacisk na ich wysoką jakość merytoryczną i edytorską. Każda książka jest starannie opracowywana, zarówno pod względem przekładu, jak i formy wydania, co przekłada się na rozpoznawalny charakter publikacji i ich trwałą obecność w obiegu czytelniczym. W katalogu wydawnictwa znajdują się przede wszystkim powieści obyczajowe, literatura faktu, eseistyka oraz książki o wyraźnym tle historycznym i kulturowym. Publikacje często podejmują tematy pamięci, tożsamości, przemian społecznych i doświadczeń XX wieku. Amaltea współpracuje z uznanymi autorami zagranicznymi, takimi jak Alena Mornštajnová, Radka Denemarková czy Dan Lungu, a także z tłumaczami specjalizującymi się w literaturze tego obszaru językowego. Dzięki temu jej publikacje stanowią ważny kanał transferu kulturowego i literackiego między Polską a krajami regionu, poszerzając perspektywę polskich czytelników o mniej oczywiste, a jednocześnie bliskie doświadczeniowo narracje.

 

Przykładowe publikacje:

- Alena Mornštajnová „Hana”

- Cristian Teodorescu „Medgidia, miasto u kresu”

- Oleg Serebrian „Pod prąd”

- Lucian Dan Teodorovici „Matei Brunul”

 

8. Wydawnictwo Gissa

Niewielkie, autorskie wydawnictwo specjalistyczne prowadzone przez przyrodnika i badacza flory Dolnego Śląska – Wojciecha Giżę. Oficyna ma charakter silnie ekspercki i jednocześnie regionalny – jej działalność koncentruje się na dokumentowaniu przyrody Sudetów oraz wybranych obszarów Dolnego Śląska, ze szczególnym uwzględnieniem roślin chronionych i rzadkich gatunków. Profil wydawnictwa jest konsekwentnie ukierunkowany na publikacje popularnonaukowe z zakresu botaniki, ekologii i ochrony środowiska. Trzon dorobku stanowią autorskie opracowania Wojciecha Giży, które mają formę atlasów i przewodników terenowych. Wśród nich znajdują się m.in. książki poświęcone roślinom chronionym poszczególnych regionów – takich jak ziemia kłodzka, okolice Wrocławia czy Sudety. Wydawnictwo funkcjonuje w modelu niszowym, poza głównym obiegiem komercyjnym, co przekłada się na jego unikatowy profil. Publikacje ukazują się w stosunkowo niewielkich nakładach, często jako efekt wieloletnich badań terenowych i dokumentacji własnej autora. Dzięki temu mają one dużą wartość źródłową i dokumentacyjną, stanowiąc ważne uzupełnienie wiedzy o bioróżnorodności regionu.

 

Przykładowe publikacje autorstwa Wojciecha Giży:

- „Rośliny chronione Beskidów Zachodnich”

- „Storczyki Polski – etymologia”

- „Rośliny chronione Wrocławia i powiatu”

- „Skarby Ziemi Złotostockiej”

 

9. Wydawnictwo j

Niezależna inicjatywa wydawnicza powstała w 2018 r. o wyraźnie autorskim i eksperymentalnym charakterze, funkcjonująca na pograniczu literatury, sztuk wizualnych i działań edytorskich. Profil oficyny wymyka się klasycznym kategoriom rynkowym – zamiast rozbudowanej produkcji tytułów stawia na selektywność, konceptualne podejście do książki oraz świadome kształtowanie formy publikacji jako nośnika znaczeń. W centrum zainteresowania znajduje się książka rozumiana nie tylko jako tekst, lecz także jako obiekt artystyczny i projekt kulturowy. W katalogu wydawnictwa pojawiają się przede wszystkim publikacje literackie o charakterze eksperymentalnym – proza, poezja, eseistyka, a także formy hybrydyczne, łączące różne języki wypowiedzi. Istotną rolę odgrywają projekty powstające na styku literatury i sztuki, w tym książki artystyczne, wydawnictwa niskonakładowe oraz edycje limitowane. Wydawnictwo współpracuje z twórcami poszukującymi nowych form wyrazu – autorami, artystami wizualnymi, projektantami. Daje przestrzeń dla projektów, które nie wpisują się w główny nurt rynku książki, a jednocześnie stanowią ważny głos w obszarze współczesnej kultury niezależnej.

 

Przykładowe publikacje:

- Patryk Czarkowski „Wypieki”

- Jacek Bierut „Drugi dzień wiosny”

- Andrzej Zamojski „Ostatni raz widziałem go z profilu”

- Malika Tomkiel „Wbijam kij w mrowisko i zataczam nim koła”

 

10. Wydawnictwo Kaliny

Niezależna oficyna o kameralnym, autorskim charakterze, związana z Dolnym Śląskiem i lokalnym środowiskiem twórczym. Wydawnictwo koncentruje się na publikacjach, które łączą wymiar literacki z regionalnym – w jego ofercie znajdują się książki inspirowane historią miejsca, pamięcią zbiorową oraz doświadczeniem codzienności mieszkańców mniejszych ośrodków. Profil wydawnictwa można określić jako humanistyczno-obyczajowy, z wyraźnym naciskiem na narracje zakorzenione w konkretnym kontekście kulturowym. Istotnym obszarem działalności są publikacje literackie – proza i opowieści o charakterze wspomnieniowym, często oparte na lokalnych historiach, przekazach rodzinnych lub mikrohistorii. Wydawnictwo sięga również po formy skierowane do młodszych odbiorców, przygotowując książki dla dzieci inspirowane tradycją, legendą i przyrodą regionu. Dzięki temu jego oferta ma wymiar międzypokoleniowy i edukacyjny, a jednocześnie zachowuje spójny, rozpoznawalny charakter. Wydawnictwo Kaliny współpracuje przede wszystkim z autorami lokalnymi – zarówno debiutantami, jak i twórcami działającymi poza głównym obiegiem wydawniczym. Pełni tym samym ważną funkcję animacyjną, umożliwiając publikację tekstów, które nie zawsze znajdują miejsce w ofercie dużych oficyn komercyjnych.

 

Przykładowe publikacje Zbigniewa Niedźwieckiego:

- „Grzech przemilczenia”

- „Błękitna tożsamość”

- „Przypadki małżeńskie”

- „Księga szyderców”

29 kwi 2026

Publikacje nominowane do Nagrody SILESIANA - #11

 Przedstawiamy kolejną publikację nominowaną do Nagrody Wydawniczej Silesiana!


Andrzej Stefan Konarski "Kpt. Władysław Boczoń - prawdziwy kapitan Kloss. Jego niezwykłe związki z Wrocławiem"

Wrocławskie Wydawnictwo EMKA

Wrocław 2025


...był w niemieckiej Abwehrze polską wtyczką, ot takim kapitanem Klossem. Tyle, że prawdziwym.

Zamiast nagrody czekał go dramat, zamiast uścisku wdzięcznej Matki-Ojczyzny, objęły go w żelaznym uścisku wredne kleszcze peerelowskiej macochy i zaimportowanych z Moskwy bękartów.

Gdyby działał w Armii Ludowej, aż uginałby się pod ciężarem odznaczeń PRL, przystrojony blachami jak ruski generał. Ponieważ swój obowiązek wobec Ojczyzny spełnił w Armii Krajowej - nie wolno było opromieniać jego niezwykłymi czynami akowskiego podziemia. Gnił w celach na Mokotowie przeszło sześć lat, potem zrobiono z niego ściśle kontrolowanego figuranta w szczecińskim gwardyjskim ruchu sportowym. Miał szczęście, że pozwolono mu żyć.

Alfons Filar w książce "Nasz człowiek w Abwehrze" (Wydanie 2000)




Spis treści:

Zamiast wstępu
Wrocław, ulica Tomaszowska 22
Zakopane, konferencja SITK, Alfons Filar
Wojna. Wrzesień 1939 r. Breslau - Abwehrstelle
Wolny. Poznań, Warszawa, znów Poznań, Zakopane, Kraków - zadania
Kraków, Zakopane
W Warszawie
Breslau, Kraków, Zakopane
Breslau, Kraków, Zakopane, Berlin
Oranienburg, Ateny
Berlin, Kraków, Zakopane, Niepołomice
"Dokumentacja"
Czas między wolnością a uwięzieniem
Na Rakowieckiej
Oskarżenie i sąd. Wolność
Szczecin
Jeszcze raz Wrocław po wielu latach
Krótki biogram Władysława Boczonia i  jego rodziny oraz Alfonsa Filara
Bibliografia


28 kwi 2026

Publikacje nominowane do Nagrody SILESIANA - #25

 Przedstawiamy kolejną publikację nominowaną do Nagrody Wydawniczej Silesiana!


Bogusław Czechowicz "Encyklopedia zamków śląskich"

Wydawnictwo Poligrafia Ad Rem

Jelenia Góra 2025 



Niniejsze opracowanie nie jest pierwszym encyklopedycznym przeglądem śląskich zamków i zapewne nie ostatnim. Każde z nich jest jednak inne - pisanie o tym samym nie oznacza tak samo. Różne prace z zakresu kastelologii są pochodną swoich czasów. Wynikają też z odrębnych preferencji i kwalifikacji autorów, którymi bywają historycy sztuki, historycy, archeologowie lub architekci wyspecjalizowani w badaniach architektury dawnej. Zasób ustalonych faktów też się zmienia. Odmienne są jednak przede wszystkim interpretacje, zarówno te odnoszące się do jednostkowych obiektów, jak też całościowe wykładnie zjawisk kulturowych w kontekście dziejów i kultury Śląska, a nawet szerzej - struktur państwowych, do których Śląsk w średniowieczu należał (Święte Cesarstwo Rzymskie, Królestwo Polskie, Korona Królestwa Czech) czy nawet Europy jako takiej.

Ukazaniu setek zamków lub ich reliktów w tym szerszym kontekście służy syntetyczny esej. Wprowadza on w gąszcz ponad 600 haseł, będących efektem trwającego od 40 lat wędrowania autora po Śląsku, przebycia przezeń pieszo dziesiątek tysięcy kilometrów, dotarcia do miejsc czasem odległych i odludnych. To oraz ponad trzy dekady studiów w archiwach, bibliotekach i muzeach nad historią i kulturą Śląska - całego Śląska, jak czeskiego, tak polskiego - owocują encyklopedią, która nie powstała w wyniku żadnego instytucjonalnego wsparcia, ale wewnętrznie motywowanej potrzeby ujęcia ważnego składnika naszej śląskiej historii i kultury: dla współczesnych i potomnych, ale też w hołdzie tym którzy swoją pracą w przeszłości przyczynili się do pogłębienia wiedzy o zamkach. Niniejsza książka czerpie z dorobku pokoleń i niechaj sama przyczyni się do rozwoju kastelologii, a także poczucia odpowiedzialności mieszkańców Śląska różnej narodowości za to, co wspólne w sferze nie prawno-majątkowej, ale intelektualno-emocjonalnej. Pro bono publico. 

Publikacje nominowane do Nagrody SILESIANA - #24

Przedstawiamy kolejną publikację nominowaną do Nagrody Wydawniczej Silesiana!


Wojciech Chądzyński "Wędrówki po Dolnym Śląsku i jego stolicy. Fakty, legendy, sensacje"

Wydawnictwo EMKA

Wrocław 2020


W książce "Wędrówki po Dolnym Śląsku i jego stolicy" Wojciech Chądzyński zachęca nas do poznania nie tylko Wrocławia, ale i sporych fragmentów Dolnego Śląska. Spójrzmy zatem na nasze miasto oraz cały przebogaty historycznie i kulturowo region. Wulkan na Ślęży, Frankenstein w Ząbkowicach, największe organy na świecie, Ślązak, który uratował cesarza, słoń i mumia w renesansowym Wrocławiu - to tematy tylko kilku opowiadań, które znajdziecie w tej książce.

 A wraz z tym otrzymujemy barwny obraz obyczajów dawnych wieków, rozrywek, wydarzeń, z których wiele gdyby nie to, że potwierdzonych historycznie, wydawałoby się nieprawdopodobnych, jak choćby opowieść o ofierze, która wyrokiem sądu musiała sama stać się katem i zgładzić swojego prześladowcę.

Rozliczne zakątki Dolnego Śląska, choć coraz częściej pokazywane i opisywane, wciąż możemy odkrywać. Propagowane bez dydaktyzmu, egzaltacji czy szukania sensacji mogą stać się nam bliskie. Chcemy też, aby stały się elementem utożsamienia kulturowego z tą ziemią Polaków, których już kolejne pokolenia tu się rodzą, oraz znakiem akceptacji naszych poprzedników, którzy zamieszkiwali Śląsk. 

Autor pokazuje nam historię, przekładając ją z suchych faktów w dramatyczne zdarzenia, efekt działań będących wynikiem ludzkich pragnień i aspiracji. Losy architekta Alexisa Langera, ambicji biskupa Franciszka Ludwika Neuburga, czy pasji twórczych Maxa Berga, choć odległe od siebie w czasie, są najlepszym tego przykładem. Na tej samej zasadzie przybliża nam Chądzyński zabytki -opuszczone lub, wręcz przeciwnie, ożywione pasją opiekujących się nimi ludzi - dawne wiatraki, wapienniki, gospodarstwa, pałace, kościoły. Wszystko to stanowi podstawę naszego europejskiego dziedzictwa i kultury, z której możemy być dumni. Poznawajmy ją więc, zaczynając od naszej regionalnej ojczyzny. 

Warto też pamiętać, że dzięki osobistemu zaangażowaniu Wojciecha Chądzyńskiego na początku lat osiemdziesiątych XX wieku, na Ostrów Tumski wróciło, zlikwidowane wcześniej, oświetlenie gazowe.

Arkadiusz Dobrzyniecki

               Historyk sztuki

 

 


Spis treści 

Rozdział 1. WROCŁAW    

Tajemnice wrocławskiej katedry 

Mały chór

Kaplica godna księcia

Najstarsza ulica miasta

Kościołek z kryminalnym epizodem

Przepustka do sławy

Pechowa świątynia biskupa Förstera

Madonna z Hodowicy i kapucyni

Asceci i rozpustnicy

Złodzieje, prostytutki i wydrwigrosze

Wrocławskie nierządnice

O kupcu, co został katem

Najlepszemu wół, gorszemu prosię

Wielkanocne zabawy

Prywatne wojsko wrocławskich rajców

Jak książę Hieronim Wrocław zdobywał

Niezwykłe dzieje wrocławskiej Alma Mater

Teatr po przejściach

Ulubieniec Higiei

"Surowej to nauki gaj święty"

Theodor i Pussi

W kroplach wody

Na początku był omnibus 

Rezydencja zamożnego browarnika

Projekty sięgające chmur

Pierwszy wrocławski wieżowiec

Krótka historia byłego lotniska

Betonowa propaganda


Rozdział II. DOLNY ŚLĄSK

Galowice. Uratowany spichlerz i zabytkowe powozy

Żórawina. Kościół z zalotnymi kobietami

Bagno. Trzy rozpustne kasztelanki

Wołów. Casparini przypadkiem odkryty

Sobótka. Dolnośląski Wezuwiusz

Brukalice. Zbrukany wojownik

Kietlin. Tragiczna historia zakochanych sióstr

Stanica. Gniazdko do miłości

Niemcza. Jak mieszkańcy Niemczy Łokietkowi pomogli

Ząbkowice Śląskie. Laboratorium doktora Frankensteina

Ząbkowice Śląskie. Rycerz rozbójnik i rozpustny klucz

Chełmsko Śląskie. Miasto tkaczy i lisowiewiórki

Kąty Bystrzyckie. Krzyże maltańskie i Gotwaldówka

Radochów. Góra trzech narodów 

Stara Morawa. Duch Łaskawego Kamienia

Goszów. Tajemnica wnętrza góry

Bystrzyca Kłodzka. Muzeum niecenia ognia

Dolnośląskie wiatraki. Skrzydła potargał wiatr

Bibliografia

Źródła ilustracji

Publikacje nominowane do Nagrody SILESIANA - #23

Przedstawiamy kolejną publikację nominowaną do Nagrody Wydawniczej Silesiana!


Damian Werczyński "Stanowiska archeologiczne na Dolnym Śląsku jako walory turystyczne"

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego

Wrocław 2025 


Dolny Śląsk to obszar o wyjątkowo bogatej historii i dziedzictwie kulturowym, którego ślady wciąż kryją się w różnych częściach regionu. Damian Werczyński zabiera nas w podróż po mniej znanych, a niezwykle interesujących stanowiskach archeologicznych, sprawdzając ich potencjał turystyczny. Książka jest wynikiem szczegółowych badań, łączących pasję autora do archeologii i geografii turystyki z praktycznym spojrzeniem na stan i możliwości wykorzystania walorów kulturowych.

Autor, zestawiając dane z dostępnych źródeł, przeprowadził szeroką inwentaryzację dolnoślą­skich stanowisk archeologicznych oraz stworzył metodę oceny atrakcyjności takich miejsc. Wyniki uzyskane w trakcie badań kameralnych i kilkuletnich badań terenowych pokazują bogactwo archeologiczne regionu i zwracają uwagę na rozbieżności między tym, co promowane, a tym, co realnie dostępne dla odbiorców. Na podstawie zebranych informacji autor zaproponował konkretne trasy turystyczne oraz model wykorzystania opisywanych miejsc w przyszłości.

Książka zainteresuje nie tylko pasjonatów historii i archeologii, ale również samorządy, miłośników krajoznawstwa, przewodników, pilotów turystycznych oraz innych pracowników branży turystycznej , a także wszystkich tych, którzy szukają nowych inspiracji do podróży po Dolnym Śląsku. Na podstawie badań autor ocenił atrakcyjność 58 obiektów już zagospodarowanych (walory rzeczywiste) oraz dokonał rozpoznania 284 stanowisk o walorach potencjalnych. To zaproszenie do odkrywania miejsc, które — odpowiednio zaaranżowane — mogą tchnąć nowe życie w lokalne dziedzictwo i wzbogacić ofertę turystyczną regionu.



Spis treści:

Rozdział 1. Założenia badawcze

    1.1. Przesłanki do podjęcia tematu i wprowadzenie w problematykę badawczą

    1.2. Przedmiot badań i podstawowa terminologia 

        1.2.1. Stanowisko archeologiczne

        1.2.2. Walory rzeczywiste a potencjalne

        1.2.3. Atrakcyjność archeoturystyczna i potencjał archeoturystyczny

    1.3. Zakres przestrzenny pracy

    1.4. Pytania, podejście, cele i zadania badawcze

    1.5. Zakres czasowy badań oraz konsultacje merytoryczne

    1.6. Procedura badawcza

Rozdział 2. Problematyka ochrony, promocji i udostępniania turystycznego dziedzictwa archeologicznego w świetle literatury przedmiotu

    2.1. Dziedzictwo archeologiczne i jego znaczenie dla społeczeństwa

        2.1.1. Popularyzacja dziedzictwa archeologicznego i archeologia publiczna (społeczna)

        2.1.2. Regulacje prawne dotyczące ochrony, popularyzacji i udostępniania dziedzictwa archeologicznego oraz ich interpretacja

    2.2. Rola turystyki w popularyzacji dziedzictwa archeologicznego

        2.2.1. Dziedzictwo kulturowe w turystyce - zarys problematyki

        2.2.2. Definicja turystyki archeologicznej i jej znacznie 

        2.2.3. Wykorzystanie dziedzictwa archeologicznego w turystyce

            2.2.3.1. Funkcje i formy archeoturystyki

            2.2.3.2. Rodzaje atrakcji archeoturystycznych

        2.2.4. Stanowiska archeologiczne jako atrakcje turystyczne

            2.2.4.1. Teorie i modele zarządzania stanowiskami archeologicznymi

            2.2.4.2. Prezentacja i interpretacja stanowisk archeologicznych

            2.2.4.3. Wartość stanowisk archeologicznych oraz ich wykorzystanie w turystyce

        2.2.5. Turyści kulturowi a dziedzictwo archeologiczne

    2.3. Problematyka kryteriów i podejść używanych w różnych metodach waloryzacji 

        2.3.1. Metody waloryzacji i oceny wybranych zasobów

        2.3.2. Problematyka wartościowania stanowisk archeologicznych oraz metody oceny ich atrakcyjności dla turystyki

        2.3.3.Przegląd ocen potencjału turystycznego dziedzictwa geologicznego wykorzystanych w konstrukcji metody oceny stanowisk archeologicznych

Rozdział 3. Źródła informacji i metoda oceny

    3.1. Źródła informacji do badań nad charakterystyką stanowisk archeologicznych oraz stanem i możliwościami ich wykorzystania turystycznego na Dolnym Śląsku

    3.2. Metoda oceny atrakcyjności archeoturystycznej

Rozdział 4. Stanowiska bez formy krajobrazowej - wyniki badań fazy wstępnej 

Rozdział 5. Inwentaryzacja i wyniki badań fazy właściwej

    5.1. Wyniki inwentaryzacji i jej porównanie z rejestrem zabytków archeologicznych

    5.2. Wyniki badań kameralnych

    5.3. Wyniki badań terenowych 

Rozdział 6. Atrakcyjność archeoturystyczna stanowisk na Dolnym Śląsku (ocena walorów rzeczywistych)

    6.1. Kategoria: charakterystyka stanowiska

    6.2. Kategoria: zagospodarowanie, dostępność i walory otoczenia

    6.3. Kategoria: informacje o stanowisku

    6.4. Kategoria: zagrożenia dla stanowiska i na stanowisku

    6.5. Ocena ogólna atrakcyjności i analiza rozmieszczenia atrakcji archeologicznych

    6.6. Walory rzeczywiste a potencjalne - weryfikacja źródeł turystycznych

Rozdział 7. Walory potencjalne województwa dolnośląskiego - charakterystyka ogólna i rozkład przestrzenny 

Rozdział 8. Propozycje wykorzystania atrakcji archeologicznych oraz walorów potencjalnych w budowie produktów turystycznych

Zakończenie

Literatura

Turystyczne źródła kartograficzne 

Źródła internetowe

Spis tabel

Spis rycin

Streszczenie 

Summary

Załącznik 1

Załącznik 2

Załącznik 3



 

Publikacje nominowane do Nagrody SILESIANA - #22

Przedstawiamy kolejną publikację nominowaną do Nagrody Wydawniczej Silesiana!


Beata i Paweł Pomykalscy - "Śląsk niezatarty. Krajobrazowy reportaż z miejsc zapomnianych"

Redakcja: Teresa Łozowska i Magdalena Jakuszew

Dom Wydawniczy Księży Młyn

Łódź 2025


Ta książka to opowieść o miejscach, które kiedyś były pełne życia, a dziś są tylko milczącymi pamiątkami. Zabiera nas w podróż przez zrujnowane pałace i zamki, puste hale przemysłowe, osiedla robotnicze pamiętające czasy, gdy gwizdek z kopalni wyznaczał rytm życia całej dzielnicy. Wędrujemy przez miasteczka, nadal istniejące na mapie, ale z dnia na dzień coraz mniej realne – jak Sokołowsko, w którym kiedyś leczyła się Europa, czy Chełmsko Śląskie, gdzie dawno temu tkano len, a dziś słychać tylko ciszę.

Przed nami niemal cały Śląsk – skomplikowany region, który administracyjnie leży w województwach dolnośląskim, opolskim i śląskim. Czas więc na wędrówkę szlakiem ruin, przemilczeń i niepamięci. Od fabryki Concordia w Bolesławcu przez pałace w Bożkowie i Kopicach oraz elektrociepłownię Szombierki po robotnicze osiedla w Zabrzu i Bytomiu. Odkryjemy miejsca zniszczone przez ludzkie decyzje i bezlitośnie upływający czas. Niektóre porzucono zaraz po 1945 roku jako zbyt niemieckie i zbyt niepasujące do nowej tożsamości. Inne eksploatowano do granic technicznej wytrzymałości, by następnie je zamknąć. Jakby nikt nie wierzył, że mogą jeszcze komuś służyć.

Przez dekady Śląsk był przekształcany, pozbawiany swojego dziedzictwa, a potem – w epoce transformacji politycznej i gospodarczej – pozostawiony samemu sobie. Często wraz z miejscami zaniedbywano też ludzi i wspomnienia o przeszłości.

Śląsk zapomniany. Śląsk opuszczony. Śląsk, który milczy, choć jego mury nadal przyciągają nas swoją magią. Zatrzymajmy się na chwilę, by te miejsca mogły do nas przemówić. 


 



Spis treści:

Województwo dolnośląskie

Ratno Dolne - zwierciadło historii

Bożków - pałac jak z bajki

Pałac w Brzezince - ofiara barbarzyństwa

Pałac w Wojanowie-Bobrowie - pechowiec wśród gwiazd

Kościół ewangelicki w Miłkowie - wymazywanie pamięci

Willa Daisy w Wałbrzychu - ostatni dom pięknej księżnej

Sokołowsko - uzdrowisko na miarę Davos

Chełmsko Śląskie - zapomniany ośrodek tkactwa

Kuźniczysko - magia zamknięta w drewnie 

Mokrzeszów - król dolnośląskich tajemnic

Kolej Sowiogórska - koleją zębatą ku zabytkowi

Most w Pilchowicach - przeprawa z widokami

Dworzec Górnośląski we Wrocławiu - pionierstwo kolejnictwa

Wieże kopalniane Chrobry I i Chrobry II w Wałbrzychu - świadkowie górniczej przeszłości

Browar Sobótka-Górka - piwowarskie tradycje Dolnego Śląska

Kowary - miasto utkane z wełny

Fabryka Concordia w Bolesławcu - przędzalnia nad Bobrem


Województwo opolskie

Pałac w Kopicach - rezydencja śląskiego Kopciuszka

Pałac w Turowie - barokowy pustostan

Głuchołazy - niszczycielska woda

Kościół ewangelicki w Grodkowie - ruina w zapomnianym mieście

Młyn w Pisarzowicach - przydatny, ale niepotrzebny

Port Kędzierzyn-Koźle - śląskie okno na świat

Wapienniki - "białe złoto" Opolszczyzny

Fabryka sukna w Prudniku - tekstylne imperium

Fort Fryderyka w Kędzierzynie-Koźlu - gratka dla miłośników twierdz


Województwo śląskie

Krowiarki - rezydencja śląskich przemysłowców 

Sławików - perła wśród zieleni

Pałac w Bycinie - późnobarokowy skarb

Cmentarz ewangelicki w Bielsku-Białej - pamiątka wielokulturowości

"Piramidy" w Ustroniu - odpoczynek w awangardzie

Osiedle robotnicze Zandka w Zabrzu - mały robotniczy raj

Osiedle Bobrek w Bytomiu - smutny obraz transforamcji

Lipiny w Świętochłowicach - opowieść o upadku

Dom Towarowy Kaufhaus w Rudzie Śląskiej - powiew luksusu

Knurów-Szczygłowice - podwodna kawiarnia

Synagoga w Wielowsi - okruchy pamięci

Wieże ciśnień w Gliwicach - niekwestionowany symbol rozwoju

Kopalnia i elektrociepłownia Szombierki - pejzaż poprzemysłowy

Huta Uthemanna - piękny truciciel

Kopalnia Wieczorek - twarz upadku śląskiego górnictwa


Wybrana bibliografia




Publikacje nominowane do Nagrody SILESIANA - #21

 Przedstawiamy kolejną publikację nominowaną do Nagrody Wydawniczej Silesiana!


"Narodziny Solidarności na Dolnym Śląsku"

Redakcja: Łukasz Kamiński i Grzegorz Waligóra

Wydawnictwo Instytutu Pamięci Narodowej

Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Wrocławiu

Wrocław–Warszawa 2025


Pierwszy tom popularnonaukowej serii "Solidarność na Dolnym Śląsku", wydawane przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu i Zakład Narodowy im. Ossolińskich, poświęcony jest wydarzeniu przełomowemu w powojennej historii Polski – strajkom z sierpnia 1980 r. To właśnie wówczas rodziła się prawdziwa solidarność, która dała początek masowemu ruchowi społecznemu. Na Dolnym Śląsku kluczowy okazał się strajk rozpoczęty 26 sierpnia w Zajezdni Autobusowej nr VII we Wrocławiu. Wkrótce rozszerzył się on na cały region.





Spis treści:

s. 6 - Łukasz Kamiński, Grzegorz Waligóra "Przedmowa" 

s. 8 - Łukasz Kamiński "Polskie lato '80"

s. 26 - Łukasz Kamiński "Narodziny NSZZ "Solidarność" w województwie wrocławskim"

s. 56 - Grzegorz Waligóra "Narodziny NSZZ "Solidarność" w województwie wałbrzyskim"

s. 76 - Łukasz Sołtysik "Narodziny NSZZ "Solidarność" w województwie legnickim"

s. 98 - Łukasz Sołtysik "Narodziny NSZZ "Solidarność" w województwie jeleniogórskim"

s. 118 - Kamil Dworaczek "Bez was byśmy sobie nie poradzili. Studenci wrocławscy w dobie narodzin Solidarności"

s. 132 - Aneks. Porozumienia w Wałbrzychu i Lubinie

s. 143 - Noty o autorach 

s. 144 - Wykaz skrótów 

s. 148 - Indeks osób