Przedstawiamy kolejną publikację nominowaną do Nagrody Wydawniczej Silesiana!
Damian Werczyński "Stanowiska archeologiczne na Dolnym Śląsku jako walory turystyczne"
Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego
Wrocław 2025
Dolny Śląsk to obszar o wyjątkowo bogatej historii i
dziedzictwie kulturowym, którego ślady wciąż kryją się w różnych częściach
regionu. Damian Werczyński zabiera nas w podróż po mniej znanych, a niezwykle
interesujących stanowiskach archeologicznych, sprawdzając ich potencjał
turystyczny. Książka jest wynikiem szczegółowych badań, łączących pasję autora
do archeologii i geografii turystyki z praktycznym spojrzeniem na stan i
możliwości wykorzystania walorów kulturowych.
Autor, zestawiając dane z dostępnych źródeł, przeprowadził
szeroką inwentaryzację dolnośląskich stanowisk archeologicznych oraz stworzył
metodę oceny atrakcyjności takich miejsc. Wyniki uzyskane w trakcie badań
kameralnych i kilkuletnich badań terenowych pokazują bogactwo archeologiczne
regionu i zwracają uwagę na rozbieżności między tym, co promowane, a tym, co
realnie dostępne dla odbiorców. Na podstawie zebranych informacji autor
zaproponował konkretne trasy turystyczne oraz model wykorzystania opisywanych
miejsc w przyszłości.
Książka zainteresuje nie tylko pasjonatów historii i
archeologii, ale również samorządy, miłośników krajoznawstwa, przewodników,
pilotów turystycznych oraz innych pracowników branży turystycznej , a także
wszystkich tych, którzy szukają nowych inspiracji do podróży po Dolnym Śląsku.
Na podstawie badań autor ocenił atrakcyjność 58 obiektów już zagospodarowanych
(walory rzeczywiste) oraz dokonał rozpoznania 284 stanowisk o walorach
potencjalnych. To zaproszenie do odkrywania miejsc, które — odpowiednio
zaaranżowane — mogą tchnąć nowe życie w lokalne dziedzictwo i wzbogacić ofertę
turystyczną regionu.
Spis treści:
Rozdział 1. Założenia badawcze
1.1. Przesłanki do podjęcia tematu i wprowadzenie w problematykę badawczą
1.2. Przedmiot badań i podstawowa terminologia
1.2.1. Stanowisko archeologiczne
1.2.2. Walory rzeczywiste a potencjalne
1.2.3. Atrakcyjność archeoturystyczna i potencjał archeoturystyczny
1.3. Zakres przestrzenny pracy
1.4. Pytania, podejście, cele i zadania badawcze
1.5. Zakres czasowy badań oraz konsultacje merytoryczne
1.6. Procedura badawcza
Rozdział 2. Problematyka ochrony, promocji i udostępniania turystycznego dziedzictwa archeologicznego w świetle literatury przedmiotu
2.1. Dziedzictwo archeologiczne i jego znaczenie dla społeczeństwa
2.1.1. Popularyzacja dziedzictwa archeologicznego i archeologia publiczna (społeczna)
2.1.2. Regulacje prawne dotyczące ochrony, popularyzacji i udostępniania dziedzictwa archeologicznego oraz ich interpretacja
2.2. Rola turystyki w popularyzacji dziedzictwa archeologicznego
2.2.1. Dziedzictwo kulturowe w turystyce - zarys problematyki
2.2.2. Definicja turystyki archeologicznej i jej znacznie
2.2.3. Wykorzystanie dziedzictwa archeologicznego w turystyce
2.2.3.1. Funkcje i formy archeoturystyki
2.2.3.2. Rodzaje atrakcji archeoturystycznych
2.2.4. Stanowiska archeologiczne jako atrakcje turystyczne
2.2.4.1. Teorie i modele zarządzania stanowiskami archeologicznymi
2.2.4.2. Prezentacja i interpretacja stanowisk archeologicznych
2.2.4.3. Wartość stanowisk archeologicznych oraz ich wykorzystanie w turystyce
2.2.5. Turyści kulturowi a dziedzictwo archeologiczne
2.3. Problematyka kryteriów i podejść używanych w różnych metodach waloryzacji
2.3.1. Metody waloryzacji i oceny wybranych zasobów
2.3.2. Problematyka wartościowania stanowisk archeologicznych oraz metody oceny ich atrakcyjności dla turystyki
2.3.3.Przegląd ocen potencjału turystycznego dziedzictwa geologicznego wykorzystanych w konstrukcji metody oceny stanowisk archeologicznych
Rozdział 3. Źródła informacji i metoda oceny
3.1. Źródła informacji do badań nad charakterystyką stanowisk archeologicznych oraz stanem i możliwościami ich wykorzystania turystycznego na Dolnym Śląsku
3.2. Metoda oceny atrakcyjności archeoturystycznej
Rozdział 4. Stanowiska bez formy krajobrazowej - wyniki badań fazy wstępnej
Rozdział 5. Inwentaryzacja i wyniki badań fazy właściwej
5.1. Wyniki inwentaryzacji i jej porównanie z rejestrem zabytków archeologicznych
5.2. Wyniki badań kameralnych
5.3. Wyniki badań terenowych
Rozdział 6. Atrakcyjność archeoturystyczna stanowisk na Dolnym Śląsku (ocena walorów rzeczywistych)
6.1. Kategoria: charakterystyka stanowiska
6.2. Kategoria: zagospodarowanie, dostępność i walory otoczenia
6.3. Kategoria: informacje o stanowisku
6.4. Kategoria: zagrożenia dla stanowiska i na stanowisku
6.5. Ocena ogólna atrakcyjności i analiza rozmieszczenia atrakcji archeologicznych
6.6. Walory rzeczywiste a potencjalne - weryfikacja źródeł turystycznych
Rozdział 7. Walory potencjalne województwa dolnośląskiego - charakterystyka ogólna i rozkład przestrzenny
Rozdział 8. Propozycje wykorzystania atrakcji archeologicznych oraz walorów potencjalnych w budowie produktów turystycznych
Zakończenie
Literatura
Turystyczne źródła kartograficzne
Źródła internetowe
Spis tabel
Spis rycin
Streszczenie
Summary
Załącznik 1
Załącznik 2
Załącznik 3
